على زمانى قمشه اى
341
هيئت و نجوم اسلامى ( فارسي )
وى به حركت دورانى زمين اعتقاد پيدا كرده بودند موافق شد و پذيرفت كه زمين هر 24 ساعت يكبار به دور خود حركت مىكند و خورشيد را در مركز كره سماوى ساكن نگاه داشت ، او زمين را در مدت يك سال به دور آن حركت آورد ، به عقيدهء وى ستارگان همه نقاط درخشان و ثابتى هستند و سيارات همگى مانند زمين به دور خورشيد حركت مىكنند . « 1 » مدلى كه كپرنيك از منظومهء شمسى ارائه داد خورشيد در مركز عالم فرض شده و زمين و سيّارات ديگر به دور خورشيد مىگردند ، افزون بر اينها اقمار سيارات ، سياركها ، ستارگان دنبالهدار ، شهابسنگها غبار از اجزاى اين خانواده هستند . واژهء شمسى ، حاكى از آن است كه خورشيد فرمانرواست و در حدود 9 / 99 درصد همهء ماده اين منظومه در خورشيد مجتمع است ( جرم همهء سيّارات ، اقمار و غيره 1 % ديگر را تشكيل مىدهند ) . قوانين كپلر يوهانس كپلر پس از مطالعه آثار كپرنيك و سالها رنج و تلاش دستآوردهاى دانش خويش را ضمن سه قانون زير بيان كرد : قانون اوّل : حكم مىكند : « مدار هر سيّاره بيضى است كه خورشيد در يكى از كانونهاى آن قرار دارد » . قانون دوم : « خط راستى كه سيّاره را به خورشيد وصل مىكند در زمانهاى متساوى مساحتهاى متساوى مىپيمايد ، هر قدر سيّاره روى اين مسير به خورشيد نزديكتر باشد حركت آن نيز سريعتر است » .
--> ( 1 ) . على اكبر دهخدا ، لغتنامه ، به نقل از تاريخ پىيرروسو .